متن کامل گزارش آمانو ( آژانس بین المللی انرژی اتمی ) درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی!
مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارش فصلی جدید خود را درباره برنامه هسته ای جمهوری اسلامی منتشر کرد.
«یوکیو آمانو»، مدیرکل آژانس بین الملل انرژی اتمی گزارش فصلی جدید خود را درباره برنامه هسته ای جمهوری اسلامی منتشر کرد که متن کامل آن بشرح زیر است:
اجرای توافق پادمانهای ان پی تی و مفاد مرتبط با قطعنامههای شورای امنیت در جمهوری اسلامی.
گزارش مدیر کل:
ا. مقدمه
۱. این گزارش مدیر کل به شورای حکام و همزمان به شورای امنیت درباره اجرای توافق پادمانهای ان پی تی و مفاد مرتبط با قطعنامههای شورای امنیت در جمهوری اسلامی ایران است.
۲.شورای امنیت تایید کرده است که گام هایی که توسط شورای حکام در این قطعنامهها مورد درخواست واقع شده برای ایران الزام آور است. مفاد مرتبط قطعنامههای شورای امنیت که به آن اشاره شد براساس فصل هفتم منشور سازمان ملل تصویب شده و برطبق بندهای آن قطعنامهها اجباری است.
۳. بر پایه "توافقنامه روابط" آن با سازمان ملل، آژانس ملزم به همکاری با شورای امنیت برای اجرای مسئولیت شورای امنیت به منظور حفظ یا احیای صلح و امنیت بین المللی است. تمام اعضای سازمان ملل موافق پذیرش و انجام تصمیمات شورای امنیت هستند و در این خصوص موافق اتخاد اقداماتی هستند که منطبق با تعهدات آنها بر اساس منشور سازمان ملل است.
۴. این گزارش به تحولاتی که از گزارش قبلی (۲۵ می ۲۰۱۲) روی داده می پردازد و همچنین موضوعات قدیمی تر. این گزارش بر مواردی که ایران بطور کامل به تعهدات الزام آور خود عمل نکرده مانند اجرای کامل این تعهدات که برای اعتمادسازی بین المللی در خصوص ماهیت صرفا صلح آمیز برنامه هستهای ایران مورد نیاز است، تمرکز می کند.
ب. شفاف سازی موضوعات حل نشده
۵. همانطور که قبلا گزارش شد، در تاریخ ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ شورای حکام قطعنامه GOV/۲۰۱۱/۶۹ را تصویب کرد که در میان مواردی که وجود داشت تاکید داشت برای ایران و آژانس ضروری است تا گفتگوهای خود را با هدف حل فوری تمام موضوعات اصلی باقیمانده شدت ببخشند تا شفاف سازی در خصوص آن موضوعات از جمله دسترسی به تمام اطلاعات، اسناد، سایتها مواد و پرسنل مرتبط در ایران فراهم شود. شورای حکام طی آن قطعنامه همچنین از ایران خواسته است تا بطور جدی و بدون پیش شرط وارد گفتگوها با هدف احیای اعتماد بین المللی در خصوص ماهیت صرفا صلح آمیز برنامه هسته ای جمهوری اسلامی شود. بهمین سبب، مقامات جمهوری اسلامی و آژانس گفتگوهایی را در تهران و وین برگزار کردند که طی آنها یک رویکرد ساختارمند به شفاف سازی همه مسائل باقیمانده با تمرکز بر موضوعات طرح شده در پیوست گزارش مدیرکل آژانس در نوامبر ۲۰۱۱ و درخواست آژانس برای دسترسی به سایت پارچین بحث شد. قرار بود که به مباحث مربوط به صحت و کامل بودن موارد اعلامی جمهوری اسلامی، به جای موارد موجود در پیوست گزارش نوامبر ۲۰۱۱، به طور جداگانه پرداخته شود. ایران طی گفت وگوهای وین در چهاردهم و پانزدهم می ۲۰۱۲ اعلام کرد که دسترسی به سایت پارچین قبل از توافق بر اساس یک رویکرد ساختارمند غیرممکن خواهد بود.
۶. مدیرکل همانگونه که پیشتر گزارش شد در ۲۱ می ۲۰۱۲ دیدارهایی را با مقامات جمهوری اسلامی در تهران برگزار کرد و در آنها درباره موضوعاتی با منافع دوجانبه گفتگو کرد. با وجود اینکه برخی اختلاف نظرها بین جمهوری اسلامی و آژانس درباره سند منتج از گفتگوهای چهاردهم و پانزدهم می ۲۰۱۲ باقی ماند، جناب آقای سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی طی دیداری با مدیرکل تصریح کرد این موارد مانعی برای رسیدن به توافق مبتنی بر یک رویکرد ساختارمند محسوب نمی شوند.
۷. مقامات جمهوری اسلامی و آژانس ۸ ژوئن ۲۰۱۲ و ۲۴ آگوست ۲۰۱۲ گفتگوهای بیشتری را در وین با نگاهی به نهایی کردن رویکرد ساختارمند بر اساس سند منتج از گفتگوهای می ۲۰۱۲ داشتند. اما اختلاف نظرهای مهمی باقی مانده اند و توافقی درباره رویکرد ساختارمند حاصل نشده است.
۸. با وجود گفتگوهای فشرده بین جمهوری اسلامی و آژانس از ژانویه ۲۰۱۲، تلاشها برای حل تمام موضوعات باقیمانده مهم هیچ نتیجه ملموسی نداشته اند: جمهوری اسلامی طی یک اعلام اولیه، نگرانیهای آژانس را در رابطه با موضوعات مشخص شده در بخش س پیوست GOV/۲۰۱۱/۶۵ به سادگی رد کرد؛ جمهوری اسلامی به پرسشهای اولیه آژانس درباره پارچین و کارشناس خارجی پاسخ نداده است؛ جمهوری اسلامی برای آژانس دسترسی به محلی در سایت پارچین که آژانس درخواست دسترسی به آن را ارائه کرده، مهیا نکرده است؛ و جمهوری اسلامی در حال انجام فعالیت هایی در آن مکان بوده است که بطور قابل توجهی توان آژانس برای انجام راستی آزمایی موثر را مختل میکند. با وجود اظهارات آقای جلیلی درباره موارد فوق الذکر، توافق درباره رویکرد ساختارمند هنوز محقق نشده است.
س. تاسیسات اعلام شده در توافقنامههای پادمانهای جمهوری اسلامی
۹. تحت توافقنامههای پادمان ها، جمهوری اسلامی ۱۶ مرکز تاسیسات هستهای و ۹ مکان خارج از تاسیسات که قبلا در آنها از مواد هستهای استفاده شده را معرفی کرده است. با وجود آنکه فعالیتهای صورت گرفته در برخی از تاسیسات همانطور که در ذیل آمد، برخلاف قطعنامههای شورای حکام و شورای امنیت است، آژانس به بررسی عدم انحراف مواد ارائه شده این تاسیسات و محلهای خارج از تاسیسات، ادامه می دهد.
د. فعالیتهای مرتبط با غنی سازی
بر خلاف قطعنامههای مرتبط با شورای حکام و شورای امنیت، جمهوری اسلامی تاکنون فعالیتهای مرتبط با غنی سازی خود در تاسیسات اعلام شدهای که در زیر به آن اشاره می شود را به حالت تعلیق در نیاورده است. این فعالیتها همگی تحت پادمانهای آژانس هستند و تمامی مواد هسته ای، آبشارهای نصب شده و ایستگاههای تزریق و تخلیه در این تأسیسات تحت محدودیت و نظارت آژانس قرار دارند.
۱۱- جمهوری اسلامی اظهار کرده است که هدف از غنی سازی هگزافلوراید اورانیوم به اورانیوم ۲۳۵ با غنای پنج درصد تولید سوخت برای تأسیسات هستهایاش است؛ ضمن اینکه اعلام کرده هدفش از غنی سازی هگزافلورایداورانیوم به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد تولید سوخت برای رآکتورهای هستهایاش است.
۱۲- از زمانی که جمهوری اسلامی غنی سازی اورانیوم در تأسیسات اعلام شده را آغاز کرده است در آنها بطور تقریبی مواد هستهای زیر را تولید کرده است:
• ۶۸۷۶ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده (۶۷۹ کیلوگرم بیشتر از زمان گزارش قبلی) به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۵ درصد (نمودارهای ۱ و ۲ را ببینید)
• ۴/۱۸۹ کیلوگرم هگزافلوراید اورنیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد (نمودار ۳ و ۴ را ببینید)
د۱. نظنز: تاسیسات غنی سازی سوخت و تاسیسات آزمایشی غنی سازی سوخت
۱۳- تأسیسات غنی سازی سوخت (FEP): این تاسیسات یک مجتمع غنی سازی سانتریفیوژی برای تولید اورانیوم با غنای پایین، یعنی اورانیوم ۲۳۵ غنی شده تا سطح ۵ درصد است که برای اولین بار در سال ۲۰۰۷ عملیاتی شد. این تأسیسات به دو «سالن تولید A» و «سالن تولید B» تقسیم می شوند. بر اساس اطلاعاتی که جمهوری اسلامی درباره طراحی این تأسیسات ارائه داده است برای سالن تولید A ۸ واحد طراحی شده که درون هر واحد ۱۸ آبشار قرار دارد. هیچ اطلاعات طراحی مفصلی تاکنون در خصوص سالن تولید B ارائه نشده است.
۱۴- تا تاریخ ۲۱ اوت ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی ۵۵ آبشار را به طور کامل در سالن تولید A نصب کرده که از میان آنها طبق اعلام جمهوری اسلامی، ۵۴ واحد با هگزافلوراید اورانیوم تغذیه شده است و مراحل نصب یک آبشار دیگر هم تا اندازهای پیشرفته است. مراحل مقدماتی نصب ۳۴ آبشار دیگر کامل شده است؛ ضمن اینکه برای ۵۴ آبشار دیگر این مراحل در حال انجام هستند (نمودار ۵ را ببینید). تمام سانتریفیوژهای نصب شده در سالن تولید A از نوع IR-۱ هستند. آژانس در حین راستی آزمایی اطلاعات طراحی در تاریخ ۱۱ اوت ۲۰۱۲ خاطرنشان کرد که ایران کارهای مقدماتی کلی در سالن تولید B را آغاز کرده بود. آژنس در نامهای به تاریخ ۲۳ اوت ۲۰۱۲ درخواست کرد که پرسشنامه اطلاعات طراحی بروز شدهای از تأسیسات غنی سازی سوخت فراهم آورد که شامل اطلاعاتی درباره سالن تولید B باشد.
۱۵- همانطور که پیش از این نیز گزارش شده بود آژانس تایید کرد از زمان آغاز تولید [هگزا فلوراید طبیعی ] در سال ۲۰۰۷ تا ۱۶ اکتبر ۲۰۱۱ ، مقدار ۵۵۶۸۳ کیلوگرم هگزافلوراید طبیعی به آبشارها تزریق شده و مجموعاً ۴۸۷۱ کیلیوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۵ درصد نیز تولید شده بود. طبق برآوردهای ایران، بین ۱۷ اکتبر ۲۰۱۱ تا ۶ اوت ۲۰۱۲ مجموعاً ۲۳۶۹۸ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم طبیعی به این آبشارها تزریق شده بود، ضمن اینکه مجموعاً تقریباً ۲۰۰۵ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ نیز تولید شده بود؛ در نتیجه از زمان آغاز تولید، در کل ۶۸۷۶ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ تولید شده است.
۱۶- آژانس بر اساس نتایج به دست آمده از نمونههای محیطی گرفته شده از تأسیسات غنی سازی سوخت از فوریه ۲۰۰۷ و سایر فعالیتهای راستی آزمایی نتیجه گرفته است که این تأسیسات طبق آنچه در پرسشنامه اطلاعات طراحی اعلام کرده، عمل نموده است.
۱۷- تاسیسات آزمایشی غنی سازی سوخت
تاسیسات غنی سازی سوخت آزمایشی یک مرکز تحقیقات و توسعه و یک مرکز تولید اورانیوم با درصد غنای پایین آزمایشی است که اولین بار در اکتبر ۲۰۰۳ شروع به کار کرده است. این مرکز یک سالن آبشار دارد که می تواند ۶ آبشار را در خود جای دهد، و به یک بخش طراحی شده برای تولید اورانیوم با درصد غنای پایین تا سقف ۲۰% (آبشار ۱ و ۶) و بخشی برای تحقیق و توسعه (آبشارهای ۲، ۳، ۴، و ۵)، تقسیم شده است (نمودار ۶ راببینید)
۱۸- بخش تولید: جمهوری اسلامی تا تاریخ ۲۱ اوت ۲۰۱۲ هگزافلوراید اورانیوم با درصد غنای پایین را به دو آبشار متصل به هم تزریق کرده است (آبشارهای ۱ و ۶).
۱۹- همانطور که پیش از این گزارش شد آژانس نشان داد که تا ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱، مقدار ۸/۸۲۰ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۵ درصد ـ که در تأسیسات غنی سازی سوخت تولید شده اندـ به آبشارهای موجود در بخش تولید تزریق شده بودند و همچنین نشان داد که مجموعاً ۷/۷۳ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد تولید شده بود. ایران برآورد کرده است بین ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۱ و ۲۱ اوت ۲۰۱۲ مجموع ۳۶۴ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۵ درصد، به آبشارهای موجود در بخش تولید تزریق شده است و اینکه تقریباً ۴/۵۰ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد، تولید شده است. در نتیجه از زمان آغاز تولید، در کل ۱/۱۲۴ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد در تاسیسات آزمایشی غنی سازی سوخت تولید شده است.
۲۰- بخش تحقیق و توسعه: از زمان گزارش قبلی، جمهوری اسلامی بطور متناوب هگزافلوراید اورانیوم طبیعی به سانتریفیوژهای IR-2m و IR-4 تزریق کرده است که این عمل گاهی برای یک دستگاه و گاهی برای آبشارهای کوچک یا بزرگتر انجام شده است. جمهوری اسلامی هنوز سه نوع سانتریفیوژ جدید دیگر (IR-۵، IR-۶، و IR-۶s) نصب نکرده است ـ علیرغم اینکه نشان داده بود قصد انجام چنین کاری را دارد. جمهوری اسلامی همچنین بطور متناوب به یکی از آبشارها به جای هگزافلوراید اورانیوم طبیعی، هگزافلوراید اورانیوم تهی شده تزریق کرده است.
۲۱- بین ۱۹ مه ۲۰۱۲ و ۲۱ اوت ۲۰۱۲، در مجموع تقریباً ۴/۳ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم طبیعی و ۳/۲۰ کیلیوگرم هگزافلوراید اورانیوم تهی شده به سانتریفیوژهای موجود در بخش تحقیقات و توسعه تزریق کرده بود، اما هنگامی که تولیدات و پسماندهها را در پایان فرایند با یکدیگر مجدداً ترکیب کرد، هیچ اورانیوم با غنای پایینی بازیابی نکرد.
۲۲- آژانس بر اساس نتایج به دست آمده از نمونههای محیطی گرفته شده از تأسیسات آزمایشی غنی سازی سوخت و سایر فعالیتهای راستی آزمایی نتیجه گرفته است که این تأسیسات طبق آنچه در پرسشنامه اطلاعات طراحی مربوط اعلام کرده، عمل نموده است.
د.۲. واحد غنی سازی سوخت فردو
۲۳. بنابر گزارش آژانس به تاریخ ۱۸ ژانویه ۲۰۱۲، واحد غنی سازی سوخت فردو، یک واحد غنی سازی سانتریفیوژی برای تولید هگزافلوراید اورانیوم غنی شده تا سطح اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰درصد و هگزافلوراید اورانیوم غنی شده تا سطح U۲۳۵ با غنای ۵درصد است. از آنجا که بین کاربری هایی که جمهوری اسلامی در ابتدا برای این تاسیسات ارائه کرده و آنچه که اکنون این تاسیسات برای آن استفاده می شود، تفاوت هایی وجود دارد، لازم است تا ایران اطلاعات بیشتری در رابطه با این تاسیسات ارائه دهد. این تاسیسات که برای اولین بار در سال ۲۰۱۱ عملیاتی شد، برای نصب ۳۰۰۰ سانتریفیوژ در قالب ۱۶ آبشار طراحی شده که به صورت مساوی در واحدهای ۱ و ۲ قرار می گیرند. تاکنون تمام سانتریفیوژهای نصب شده، از نوع IR-۱ هستند.
۲۴. جمهوری اسلامی تا تاریخ ۱۸ آگوست ۲۰۱۲، تمام ۸ آبشار واحد ۲ را نصب کرده، که ۴ تای آنها (متشکل از دو سری آبشار ۲ تایی مرتبط به هم) با هگزافلوراید اورانیوم با غنای اورانیوم ۲۳۵ ۳.۵ درصد تغذیه شده اند. جمهوری اسلامی در واحد ۱، ۴ آبشار را به طور کامل و بخشی از آبشار پنجم را نصب کرده، که در این بین هیچیک از این آبشارها با هگزافلوراید اورانیوم تغذیه نشده اند (تصویر ۷).
۲۵. برآورد شده است که جمهوری اسلامی بین تاریخ ۱۴ دسامبر ۲۰۱۱ همزمان با آغاز تغذیه اولین سری از ۲ آبشار مرتبط به هم، تا ۱۲ آگوست ۲۰۱۲، در مجموع ۴۸۲ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم با غنای اورانیوم ۲۳۵ ۵درصد را به آبشارهای واحد غنی سازی سوخت فردو تزریق کرده است، و تقریبا ۶۵.۳ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم با غنای اورانیوم ۲۳۵ ۲۰درصد تولید شده، که ۵۰ کیلوگرم آن از چرخه خارج شده و تحت بررسی آژانس قرار گرفته است.
۲۶. با وجود مشاهده ذراتی با غنای بالاتر از اورانیوم ۲۳۵ ۲۰درصد، توضیحات جمهوری اسلامی با ارزیابیهای آژانس از زمان گزارش قبلی تاکنون، متناقض نبوده است. جمهوری اسلامی و آژانس دیدگاههای خود در مورد چگونگی پیشگیری از بروز مجدد موارد گذرای غنی سازی بالاتر از سطوح تعیین شده در پرسشنامه اطلاعات طراحی (DIQ) را با یکدیگر مبادله کرده اند.
د.۳. دیگر فعالیتهای مرتبط با غنی سازی
۲۷. آژانس هنوز منتظر ارائه پاسخ مشخص جمهوری اسلامی به درخواست آژانس در قبال ارائه اطلاعات بیشتر در مورد ساخت ۱۰ مجتمع جدید غنی سازی اورانیومی است که جمهوری اسلامی اعلام کرده است تصمیم به ساخت ۵ مورد آنها گرفته شده است. ایران هنوز اطلاعات درخواستی آژانس در مورد اعلامیه روز ۷ فوریه جمهوری اسلامی که گفته است به فناوری غنی سازی لیزری دست یافته است، را به آژانس ارائه نداده است. در نتیجه عدم همکاری کامل جمهوری اسلامی در این موضوعات، آژانس قادر به شناسایی و ارائه گزارش کامل در رابطه با این موضوعات نیست.
ِ . فعالیتهای بازفرآوری
۲۸. جمهوری اسلامی بر اساس قطعنامههای صادره از سوی شورای حکام و شورای امنیت، ملزم به تعلیق فعالیتهای بازفرآوری خود شامل تحقیقات و توسعه (R&D)، شده است. جمهوری اسلامی در نامهای که به تاریخ ۱۵ فوریه ۲۰۰۸ به آژانس ارسال کرده، اعلام کرده است که فعالیتهای بازفرآوری ندارد. در همین رابطه، آژانس به نظارت خود بر کاربری سلولهای گرم در رآکتور تحقیقاتی تهران و همچنین تاسیسات تولید رادیوایزوتوپ زنون، یودین، و مولیبدینیوم، ادامه داده است. آژانس در تاریخ ۶ آگوست ۲۰۱۲، از رآکتور تحقیقاتی تهران بازرسی و راستی آزمایی اطلاعات طراحی به عمل آورده است، و در تاریخ ۸ آگوست ۲۰۱۲ نیز از تاسیسات تولید رادیوایزوتوپ زنون، یودین، و مولیبدینیوم راستی آزمایی اطلاعات طراحی به عمل آورده است. آژانس تنها در مورد رآکتور تحقیقاتی تهران، تاسیسات تولید رادیوایزوتوپ زنون، یودین، و مولیبدینیوم، و دیگر تاسیساتی که به آنها دسترسی داشته، می تواند اعلام کند که جمهوری اسلامی هیچ فعالیت بازفرآوری در جریانی ندارد.
ف. پروژههای مرتبط با آب سنگین
۲۹. جمهوری اسلامی برخلاف قطعنامههای شورای حکام و شورای امنیت، فعالیتهای تمام پروژههای مرتبط با آب سنگین خود شامل ساخت رآکتور تحقیقاتی آب نیمه سنگین در اراک، رآکتور تحقیقات هستهای جمهوری اسلامی (رآکتور IR-۴۰) که تحت پادمانهای آژانس قرار دارد، را تعلیق نکرده است.
۳۰. آژانس در تاریخ اول آگوست ۲۰۱۲، از رآکتور IR-۴۰ در اراک یک راستی آزمایی اطلاعات طراحی به عمل آورده و مشاهده کرده است که بخش خنک سازی و لوله کشی مدار تعدیل کننده به عنوان بخشی از روند ساخت، نصب شده اند. همانطور که پیش از این گزارش شده، جمهوری اسلامی اعلام کرده است که فعالیت رآکتور IR-۴۰ قرار است در ابتدای سه ماهه سوم سال ۲۰۱۳ آغاز شود.
۳۱. آژانس از زمان بازدید خود از واحد تولید آب سنگین در تاریخ ۱۷ آگوست ۲۰۱۱، دسترسی دیگر به آژانس داده نشده است. در نتیجه، آژانس مجددا برای نظارت بر وضعیت واحد تولید آب سنگین، به تصاویر ماهوارهای استناد کرده است. بر اساس تصاویر جدید، به نظر می رسد که این واحد در حال فعالیت باشد. تا این تاریخ، جمهوری اسلامی به آژانس اجازه نمونه برداری از آب سنگین ذخیره شده در تاسیسات تبدیل اورانیوم را نداده است.
تبدیل اورانیوم و ساخت سوخت
۳۲. اگر چه جمهوری اسلامی ملزم شده تا تمامی فعالیتهای مرتبط با غنی سازی و پروژههای آب سنگین را متوقف کند اما ایران در حال انجام فعالیتهایی در سایتهای UCF و سایت ساخت سوخت و سایت ساخت صحفه سوحت در اصفهان است اگر چه این سایتها تحت نظارت آژانس قرار دارند. جمهوری اسلامی اعلام کرده این فعالیتها را در راستای ساخت سوخت برای رآکتورهای تحقیقاتی خود انجام میدهد.
۳۳. بر اساس آخرین اطلاعاتی که در اختیار آژانس قرار گرفته، جمهوری اسلامی مواد هستهای زیر را تولید کرده است:
در سایت UCF ۵۵۰ تن هگزا فلوراید تولید شده که از این میزان، ۹۱ تن آن به تاسیسات غنی سازی سوخت FEP ارسال شده است.
در سایت تولید سوخت FMP و FPFP هفت مورد سوخت که شامل اورانیوم غنی شده U-۲۳۵ تا غنای ۲۰ درصد و شامل دو مورد سوخت که شامل اورانیوم غنی شده U-۲۳۵ تا ۳.۳۴ درصد و ۵ مورد سوخت که شامل اورانیوم طبیعی است، می باشد.
۳۴. تاسیسات تبدیل اورانیوم:
بین ۵ تا ۹ مارس ۲۰۱۲، آژانس راستی آزمایی موجودی فیزیکی در سایت UCF انجام داد که نتایج آن هم اکنون در آژانس در حال ارزیابی است. همانطور که قبلا گزارش شد، آژانس تولید ۲۴ کیلوگرم از اورانیوم به شکل دی اکسید اورانیوم را در جریان فعالیتهای تحقیق و توسعه بررسی کرده است و ۱۳.۶ کیلوگرم از اورانیوم که به شکل دی اکسید اورانیوم در آمده است به سایت تولید سوخت منتقل شده است. در ۱۰ آگوست ۲۰۱۲ ایران فعالیتهای تحقیق و توسعه خود را از سر گرفته است اما تا کنون اورانیوم بیشتری به شکل دی اکسید اورانیوم تولید نکرده است و در همان زمان نیز جمهوری اسلامی در تبدیل کنسانتره سنگ اورانیوم حدود ۳۳۴۰ کیلوگرم اورانیوم طبیعی به شکل دی اکسید اورانیوم تولید کرده است و آژانس انتقال ۱۲۷۲ کیلوگرم از این مواد به سایت تولید سوخت را بررسی کرده است.
۳۵. در ۲۲ آوریل ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی به منطقه فرآوری UCF ، بیست و پنج درام را که شامل تقریبا ۶۵۶۰ کیلوگرم UOC تولید شده داخلی بود را وارد کرد و همچنین ۲۵ درام را که شامل تقریبا ۹۱۸۰ کیلوگرم UOC است که از انبار ذخایر واردتی UOC بوده، وارد کرده است. ایران UOC را از این درامها با یکدیگر ترکیب کرده و از آن برای دی اکسید اورانیوم استفاده کرده است.
۳۶. سایت تولید سوخت: در ۲۲ آگوست ۲۰۱۲، آژانس راستی آزمایی اطلاعات طراحی و بازرسی در سایت تولید سوخت انجام داده و تایید شده است که در ساخت قرص سوخت برای رآکتور IR-۴۰ استفاده از دی اکسید اورانیوم همچنان ادامه دارد. درحالیکه جمهوری اسلامی همچنان به ساخت مجتمعهای سوخت برای رآکتور IR-۴۰ ادامه می دهد، که شامل ساخت مجتمعهای سوخت شامل مواد هستهای نمی شود.
۳۷. سایت ساخت صفحه سوخت: همانطور که قبلا گزارش شد، جمهوری اسلامی فعالیت هایی را که شامل تبدیل هگزافلوراید اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد به U3O8 و همچنین ساخت مجتمعهای سوخت که برای صفحه سوخت شامل U3O8 می شود را در یک سایت ترکیب کرده است.
بین آغاز فعالیتهای تبدیل در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۱ و ۱۲ اگوست ۲۰۱۲، ایران اقدام به خوراک دهی به ۷۱.۲۵ کیلوگرم از هگزافلوراید غنی شده تا اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد کرده و ۳۱.۱ کیلوگرم از اورانیوم ۲۳۵ غنی شده تا ۲۰ درصد را به شکل U3O8 در آورده است.
ابعاد احتمالی نظامی
۳۸. گزارشهای قبلی توسط مدیر کل آژانس، موضوعات برجستهای را در ارتباط با ابعاد نظامی احتمالی برنامه هستهای جمهوری اسلامی و اقدامات لازم برای حل آنها معرفی کرده است. از سال ۲۰۰۲ آژانس بطور فزایندهای درباره وجود محتمل فعالیتهای هستهای منتشر نشده که شامل سازمانهای مرتبط نظامی و همچنین شامل فعالیتهای مرتبط با توسعه بارگذاری هستهای برای موشک می باشد، ابراز نگرانی کرده است.
۳۹. ضمیمه گزارش نوامبر ۲۰۱۱ مدیر کل جزئیاتی درباره تحلیل اطلاعاتی که برای آژانس فراهم شده را ارائه می دهد که نشان میدهد جمهوری اسلامی فعالیتهایی را انجام داده که مرتبط با توسعه تجهیزات انفجاری هستهای است. این اطلاعات که با بررسی گستردهای که توسط منابع مستقل انجام شده و شامل چندین کشور عضو و همچنین با تلاشهای خود آژانس و از طریق اطلاعاتی که توسط خود جمهوری اسلامی فراهم شده، به دست آمده و بطور کلی میتوان گفت که این برآورد معتبر ارزیابی میشود. این اطلاعات نشان میدهد که پیش از پایان سال ۲۰۰۳، فعالیت هایی تحت برنامهای ساختارمند انجام شده است که برخی از آنها پس از سال ۲۰۰۳ ادامه یافته است و برخی از این فعالیتها ممکن است ادامه یافته است. از نوامبر سال ۲۰۱۱، آژانس به اطلاعات بیشتری دست یافته است که تحلیل ضمیمه را تایید می کند.
۴۰. در قطعنامه ۱۹۲۹ (سال ۲۰۱۰) شورای امنیت بار دیگر بر الزامات جمهوری اسلامی بر اساس قطعنامههای شورای حکام تاکید مجدد شده است که این قطعنامه شامل قطعنامه GOV/۲۰۰۶/۱۴ و GOV/۲۰۰۹/۸۲ شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی است که به همکاری کامل با آژانس درباره تمامی موضوعات مهم به ویژه درباره آنهایی که نگرانی را درباره ابعاد نظامی احتمالی برنامه هستهای جمهوری اسلامی بوده می شود که شامل فراهم کردن دسترسی بدون تاخیر به تمامی سایت ها، تجهیزات، افراد و اسناد مورد درخواست آژانس بین المللی انرژی است. در قطعنامه GOV/۲۰۱۱/۶۹ در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ شورای حکام در میان دیگر موضوعات، نگرانی عمیق و فزاینده خود درباره موضوعات حل نشده درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی را ابراز داشته است که شامل ضرورت تشریح وجود ابعاد نظامی احتمالی است.
۴۱. پارچین. همانطور که در ضمیمه گزارش نوامبر ۲۰۱۱ مدیر کل ارائه شده، اطلاعاتی که توسط کشورهای عضو برای آژانس فراهم شده، نشان می دهد که ایران مخزن بزرگ مهار انفجار ساخته تا از آن برای آزمایشان هیدرودینامیکی استفاده کند. اطلاعات نشان می دهد که این مخزن در سال ۲۰۰۰ در سایت پارچین نصب شده است. مکان این مخزن در مارس ۲۰۱۱ شناسایی شده است و آژانس به جمهوری اسلامی درباره مکان این مخزن در ژانویه ۲۰۱۲ اطلاع داده است.
۴۲.تصاویر ماهوارهای در اختیار آژانس مربوط به دوره فوریه ۲۰۰۵ تا ژانویه ۲۰۱۲ هیچ گونه فعالیت معناداری در ساختمان دربرگیرنده مخزن را نشان نمی دهند. بهرحال، از زمان درخواست اولیه آژانس برای دسترسی به این مکان، تصاویر ماهوارهای نشان می دهند که فعالیتهای گسترده و تغییرات ناشی از این فعالیت ها، در مکان مزبور رخ داده است. تعدادی از تصاویر ماهوارهای از محل مزبور، از تاریخ فوریه ۲۰۱۲ این موارد را به نمایش می گذارند: خروج مقادیر زیادی مایعات از ساختمان محل نگهداری مخزن، خروج لوازم خارجی از ساختمان مزبور و وجود وسائط نقلیه سبک و سنگین در محل. تصاویر ماهواره ای، همچون تصویر ماه مه ۲۰۱۲ نشان می دهند که ۵ ساختمان یا سازه دیگر در این محل تخریب شده اند و خطوط انتقال انرژی، حصارها و راههای ارتباطی همگی از بین رفته اند. در یک فضای بزرگ و در اطراف محل مزبور، خاکبرداری انجام شده است و مسیرهای خاکی جدیدی ایجاد شده اند. تصاویر ماهوارهای اوت ۲۰۱۲ نشان می دهند که ساختمان محل نگهداری مخزن، استتار شده است. در سایه این فعالیتهای گسترده، توانایی آژانس برای تایید اطلاعات مربوط به نگرانیهای آن کاهش یافته و هرگاه آژانس بتواند به محل مزبور دسترسی یابد، دیگر توان گذشته را برای تطبیق موثر اطلاعات نخواهد داشت
۴۳. در نامهای به آژانس به تاریخ ۲۹ آگوست ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی اعلام کرده است که ادعاها درباره فعالیتهای هستهای در سایت پارجین «بی اساس» بوده و فعالیتهای اخیر ادعایی در مجاورت مکانی که آژانس اعلام کرده، چیز قابل ذکری نیست.
۴۴. فعالیتهایی که مشاهده شده و نامه جمهوری اسلامی در ۲۹ آگوست ۲۰۱۲ ارزیابی آژانس درباره ضرورت دسترسی به سایت پارچین بدون تاخیر را تقویت می کند.
ای. اطلاعات طراحی
۴۵. در تناقض با توافقنامه پادمانها و قطعنامههای مرتبط شورای حکام آژانس و همچنین شورای امنیت، جمهوری اسلامی مفاد کد تعدیل شده ۳.۱ از بخش عمومی ترتیبات اجرایی توافق پادمانهای جمهوری اسلامی را رعایت نمی کند؛ کدی که اطلاعات طراحی تأسیسات جدید برای ارائه به آژانس را فراهم می کند، بمحض اینکه تصمیم ساخت یا صدور مجوز ساخت یک تأسیسات جدید – هرکدام که زودتر لازم باشد- اتخاذ شده باشد. کد تعدیل شده ۳.۱ همچنین بمحض اینکه طراحی در مراحل تعریف پروژه، طراحی اولیه، ساخت و عملیاتی کردن پروژه شکل بگیرد، اطلاعات طراحی کامل تری را برای ارائه فراهم می آورد. جمهوری اسلامی تنها کشوری باقی می ماند که فعالیتهای هستهای قابل توجهی را انجام می دهد که در این فعالیتها آژانس توافقنامه پادمانهای جامعی را اجرا می کند که مفاد مربوط به کد تعدیل شده ۳.۱ آن اجرا نمی شود. مهم است که توجه داشته باشیم نبود چنین اطلاعات اولیهای زمان موجود برای آژانس را به منظور طراحی ترتیبات ضروری پادمان ها، بویژه برای تأسیسات جدید را کاهش می دهد، همچنین سطح اطمینان در عدم وجود دیگر تأسیسات هستهای را نیز کمتر می کند.
۴۶. جمهوری اسلامی آخرین بار در سال ۲۰۰۷ بخشی از اطلاعات به روز شده درباره راکتور IR-۴۰ را در اختیار آژانس قرار داد، اما پرسشنامه اطلاعات طراحی برای این تأسیسات از سال ۲۰۰۶ را ارائه نکرد. از سال ۲۰۰۷، جمهوری اسلامی طراحی بیشتر قابل توجه و همچنین کار ساخت بر روی رآکتور را انجام داده، اما همانطور که بر اساس کد تعدیل شده ۳.۱ از بخش عمومی ترتیبات اجرایی توافق پادمانهای جمهوری اسلامی ضروری است، اطلاعات بیشتری ارائه نکرده است. نبود اطلاعات به روز شده درباره راکتور IR-۴۰ در حال حاضر تأثیری معکوس بر توانایی آژانس برای تأیید موثر طراحی تأسیسات و اجرای رویکرد موثر پادمانها دارد. در تاریخ اول آگوست ۲۰۱۲، آژانس تحقیقاتی را درباره این سایت انجام داد تا تعیین کند کدام تجهیزات پادمانها برای نصب در راکتور IR-۴۰ لازم است و این تجهیزات در کجا باید قرار داده شود. اگرچه جمهوری اسلامی جزئیات فنی مرتبطی را در طول بازدید در اختیار آژانس قرار داد، اما هیچ پرسشنامه اطلاعات طراحی را ارائه نکرد.
۴۷. همانطور که پیشتر گزارش شد، پاسخ جمهوری اسلامی به درخواستهای آژانس برای تأیید و یا ارائه اطلاعات بیشتر در ارتباط با نیات اعلام شدهاش برای ساخت تأسیسات هستهای جدید این است که این کشور بجای اینکه طبق کد تعدیل شده ۳.۱ از بخش عمومی ترتیبات اجرایی توافق پادمانهای جمهوری اسلامی عمل کند، اطلاعات لازم را در «زمان مقرر» ارائه خواهد کرد.
ج. پروتکل الحاقی
۴۸. در تضاد با قطعنامههای شورای حکام و شورای امنیت، جمهوری اسلامی پروتکل الحاقی خود را اجرا نمی کند. آژانس در جایگاهی قرار ندارد که تضمین قابل اعتمادی درباره عدم وجود مواد و فعالیتهای هستهای اعلام نشده در جمهوری اسلامی ارائه دهد مگر اینکه و یا تا زمانی که جمهوری اسلامی همکاری لازم با آژانس را از جمله اجرای پروتکل الحاقی را ارائه کند.
ک. موضوعات دیگر
۴۹. همانطور که پیشتر گزارش شده بود، آژانس یک ناهمخواهی ۱۹.۸ کیلوگرمی میان حجم مواد هستهای اعلام شده توسط اپراتور و نیز حجم اندازه گرفته شده توسط آژانس در ارتباط با آزمایشات تبدیل انجام شده توسط جمهوری اسلامی در لابراتوار تحقیقاتی چند منظوره «جابربن حیان» (JHL) در فاصله زمانی سالهای ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۲ پیدا کرده است. به دنبال انجام تحلیلها و اندازه گیریهای بیشتر مواد مرتبط توسط آژانس و ارزیابی شفاف سازیها و اصلاحات ارائه شده توسط جمهوری اسلامی، آژانس توانسته میزان ناهمخوانی تخمین زده شده اولیه را کمتر کند. آژانس و جمهوری اسلامی به توافق رسیده اند تا تحلیلهای بیشتری با دیدگاه رفع این ناهمخوانی انجام دهند.
۵۰. در ماه ژوئن سال ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی استفاده از یکی از مجموعههای سوختی شامل ۱۹ صفحه سوخت دارای اروانیوم غنی شده ۳و۸ تا میزان ۲۰ درصد اورانیوم-۲۳۵ به عنوان یک جزء لاینفک از هسته راکتور تحقیقاتی تهران را آغاز کرده است. در آگوست سال ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی همچنین از یک مجموعه سوختی کنترل شامل ۱۴ صفحه سوختی دارای اروانیوم ۳و۸ غنی شده تا سطح ۲۰ درصد اورانیوم-۲۳۵ در هسته راکتور تحقیقاتی تهران استفاده کرده است. علاوه بر این، جمهوری اسلامی به استفاده از یک مجموعه سوختی شامل ۱۲ میله سوختی دی اکسید اورانیوم غنی شده تا سطح ۳.۳۴ درصد اورانیوم-۲۳۵ به عنوان بخشی از مجموعه کنترل در هسته راکتور تحقیقاتی تهران ادامه داده است. در تاریخ ۹ ژوئیه ۲۰۱۲، آژانس وصول یک مجموعه سوختی کنترل شامل ۱۴ صفحه سوختی و ۲ میله سوختی دارای دی اکسید اورانیوم طبیعی را تأیید کرد. همانطور که خواسته شده بود، جمهوری اسلامی اطلاعات بیشتری درباره پرتوافکنی مواد هستهای دریافت شده از مرکز تولید سوخت در کنار طرحهای اپراتور راکتور تحقیقاتی تهران برای پرتوافکنی چنین موادی را در اختیار آژانس قرار داد.
۵۱. همانطور که قبلا گزارش شده بود، بنابر اعلام جمهوری اسلامی، فعالیتهای عملیاتی سازی در نیروگاه هستهای بوشهر (BNPP) در تاریخ ۳۱ ژانویه ۲۰۱۲ آغاز شد. در تاریخ ۲۹ و ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۲، آژانس، بازرسی را در نیروگاه هستهای بوشهر در حالیکه این راکتور با ۷۵ درصد قدرت اسمی خود در حال فعالیت بود، انجام داد.
خلاصه گزارش
۵۲. در شرایطی که آژانس به تلاش برای تایید عدم انحراف مواد و تاسیسات هستهای اعلام شده از سوی جمهوری اسلامی از پادمان ادامه می دهد، از آنجا که ایران همکاریهای لازم را به عمل نمی آورد و از جمله پروتکل الحاقی را اجرا نمی کند، آژانس فاقد توانایی لازم برای ارائه تضمین معتبر در خصوص عدم وجود مواد و فعالیتهای هستهای اعلام نشده در جمهوری اسلامی است؛ لذا نمی تواند تایید کند که تمام مواد هستهای موجود در ایران صلح آمیز هستند.
۵۳. برغم گفت وگوهای فشرده بین آژانس و جمهوری اسلامی از ژانویه ۲۰۱۲، هیچ توافق مشخصی برای حل مسائل باقی مانده حاصل نشده است. با توجه به ماهیت و مقدار اطلاعات در دسترس، آژانس بر این نظر است که برای جمهوری اسلامی ضروری است تا بدون تاخیر بیشتر در خصوص نگرانیهای آژانس بهمکاری با آن بپردازد. بدون چنین همکاری، آژانس قادر نخواهد بود بر نگرانیهای مرتبط با برنامه هستهای جمهوری اسلامی فائق آید؛ از جمله آن نگرانیها که باید برطرف شوند تا احتمال وجود ابعاد نظامی در برنامه هستهای جمهوری اسلامی منتفی شود.
۵۴. باعث نگرانی است که فعالیتهای انجام گرفته در محلی در سایت پارچین که آژانس برای بازدید از آن تقاضا کرده است، بر توانایی آژانس در بعهده گرفتن راستی آزمایی موثر تاثیر منفی داشته است. آژانس تقاضای خود را برای دسترسی به این مکان، بدون تاخیر بیشتر، تکرار میکند.
۵۵. همانگونه که اجرای قطعنامههای شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و قطعنامههای الزام آور شورای امنیت سازمان ملل متحد ایجاب می کنند، مدیر کل آژانس به توصیه جمهوری اسلامی به برداشتن گامهایی در راستای اجرای کامل وظایفش بر اساس توافقنامه حفاطتی و همکاری با آژانس تا رسیدن به نتایج روشن در خصوص تمام مسائل باقیمانده، ادامه دهد.
۵۶. مدیر کل بنحو مقتضی بگزارش دهی در این زمینه ادامه خواهد داد.
منبع: دیپلماسی
مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارش فصلی جدید خود را درباره برنامه هسته ای جمهوری اسلامی منتشر کرد.
«یوکیو آمانو»، مدیرکل آژانس بین الملل انرژی اتمی گزارش فصلی جدید خود را درباره برنامه هسته ای جمهوری اسلامی منتشر کرد که متن کامل آن بشرح زیر است:
اجرای توافق پادمانهای ان پی تی و مفاد مرتبط با قطعنامههای شورای امنیت در جمهوری اسلامی.
گزارش مدیر کل:
ا. مقدمه
۱. این گزارش مدیر کل به شورای حکام و همزمان به شورای امنیت درباره اجرای توافق پادمانهای ان پی تی و مفاد مرتبط با قطعنامههای شورای امنیت در جمهوری اسلامی ایران است.
۲.شورای امنیت تایید کرده است که گام هایی که توسط شورای حکام در این قطعنامهها مورد درخواست واقع شده برای ایران الزام آور است. مفاد مرتبط قطعنامههای شورای امنیت که به آن اشاره شد براساس فصل هفتم منشور سازمان ملل تصویب شده و برطبق بندهای آن قطعنامهها اجباری است.
۳. بر پایه "توافقنامه روابط" آن با سازمان ملل، آژانس ملزم به همکاری با شورای امنیت برای اجرای مسئولیت شورای امنیت به منظور حفظ یا احیای صلح و امنیت بین المللی است. تمام اعضای سازمان ملل موافق پذیرش و انجام تصمیمات شورای امنیت هستند و در این خصوص موافق اتخاد اقداماتی هستند که منطبق با تعهدات آنها بر اساس منشور سازمان ملل است.
۴. این گزارش به تحولاتی که از گزارش قبلی (۲۵ می ۲۰۱۲) روی داده می پردازد و همچنین موضوعات قدیمی تر. این گزارش بر مواردی که ایران بطور کامل به تعهدات الزام آور خود عمل نکرده مانند اجرای کامل این تعهدات که برای اعتمادسازی بین المللی در خصوص ماهیت صرفا صلح آمیز برنامه هستهای ایران مورد نیاز است، تمرکز می کند.
ب. شفاف سازی موضوعات حل نشده
۵. همانطور که قبلا گزارش شد، در تاریخ ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ شورای حکام قطعنامه GOV/۲۰۱۱/۶۹ را تصویب کرد که در میان مواردی که وجود داشت تاکید داشت برای ایران و آژانس ضروری است تا گفتگوهای خود را با هدف حل فوری تمام موضوعات اصلی باقیمانده شدت ببخشند تا شفاف سازی در خصوص آن موضوعات از جمله دسترسی به تمام اطلاعات، اسناد، سایتها مواد و پرسنل مرتبط در ایران فراهم شود. شورای حکام طی آن قطعنامه همچنین از ایران خواسته است تا بطور جدی و بدون پیش شرط وارد گفتگوها با هدف احیای اعتماد بین المللی در خصوص ماهیت صرفا صلح آمیز برنامه هسته ای جمهوری اسلامی شود. بهمین سبب، مقامات جمهوری اسلامی و آژانس گفتگوهایی را در تهران و وین برگزار کردند که طی آنها یک رویکرد ساختارمند به شفاف سازی همه مسائل باقیمانده با تمرکز بر موضوعات طرح شده در پیوست گزارش مدیرکل آژانس در نوامبر ۲۰۱۱ و درخواست آژانس برای دسترسی به سایت پارچین بحث شد. قرار بود که به مباحث مربوط به صحت و کامل بودن موارد اعلامی جمهوری اسلامی، به جای موارد موجود در پیوست گزارش نوامبر ۲۰۱۱، به طور جداگانه پرداخته شود. ایران طی گفت وگوهای وین در چهاردهم و پانزدهم می ۲۰۱۲ اعلام کرد که دسترسی به سایت پارچین قبل از توافق بر اساس یک رویکرد ساختارمند غیرممکن خواهد بود.
۶. مدیرکل همانگونه که پیشتر گزارش شد در ۲۱ می ۲۰۱۲ دیدارهایی را با مقامات جمهوری اسلامی در تهران برگزار کرد و در آنها درباره موضوعاتی با منافع دوجانبه گفتگو کرد. با وجود اینکه برخی اختلاف نظرها بین جمهوری اسلامی و آژانس درباره سند منتج از گفتگوهای چهاردهم و پانزدهم می ۲۰۱۲ باقی ماند، جناب آقای سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی طی دیداری با مدیرکل تصریح کرد این موارد مانعی برای رسیدن به توافق مبتنی بر یک رویکرد ساختارمند محسوب نمی شوند.
۷. مقامات جمهوری اسلامی و آژانس ۸ ژوئن ۲۰۱۲ و ۲۴ آگوست ۲۰۱۲ گفتگوهای بیشتری را در وین با نگاهی به نهایی کردن رویکرد ساختارمند بر اساس سند منتج از گفتگوهای می ۲۰۱۲ داشتند. اما اختلاف نظرهای مهمی باقی مانده اند و توافقی درباره رویکرد ساختارمند حاصل نشده است.
۸. با وجود گفتگوهای فشرده بین جمهوری اسلامی و آژانس از ژانویه ۲۰۱۲، تلاشها برای حل تمام موضوعات باقیمانده مهم هیچ نتیجه ملموسی نداشته اند: جمهوری اسلامی طی یک اعلام اولیه، نگرانیهای آژانس را در رابطه با موضوعات مشخص شده در بخش س پیوست GOV/۲۰۱۱/۶۵ به سادگی رد کرد؛ جمهوری اسلامی به پرسشهای اولیه آژانس درباره پارچین و کارشناس خارجی پاسخ نداده است؛ جمهوری اسلامی برای آژانس دسترسی به محلی در سایت پارچین که آژانس درخواست دسترسی به آن را ارائه کرده، مهیا نکرده است؛ و جمهوری اسلامی در حال انجام فعالیت هایی در آن مکان بوده است که بطور قابل توجهی توان آژانس برای انجام راستی آزمایی موثر را مختل میکند. با وجود اظهارات آقای جلیلی درباره موارد فوق الذکر، توافق درباره رویکرد ساختارمند هنوز محقق نشده است.
س. تاسیسات اعلام شده در توافقنامههای پادمانهای جمهوری اسلامی
۹. تحت توافقنامههای پادمان ها، جمهوری اسلامی ۱۶ مرکز تاسیسات هستهای و ۹ مکان خارج از تاسیسات که قبلا در آنها از مواد هستهای استفاده شده را معرفی کرده است. با وجود آنکه فعالیتهای صورت گرفته در برخی از تاسیسات همانطور که در ذیل آمد، برخلاف قطعنامههای شورای حکام و شورای امنیت است، آژانس به بررسی عدم انحراف مواد ارائه شده این تاسیسات و محلهای خارج از تاسیسات، ادامه می دهد.
د. فعالیتهای مرتبط با غنی سازی
بر خلاف قطعنامههای مرتبط با شورای حکام و شورای امنیت، جمهوری اسلامی تاکنون فعالیتهای مرتبط با غنی سازی خود در تاسیسات اعلام شدهای که در زیر به آن اشاره می شود را به حالت تعلیق در نیاورده است. این فعالیتها همگی تحت پادمانهای آژانس هستند و تمامی مواد هسته ای، آبشارهای نصب شده و ایستگاههای تزریق و تخلیه در این تأسیسات تحت محدودیت و نظارت آژانس قرار دارند.
۱۱- جمهوری اسلامی اظهار کرده است که هدف از غنی سازی هگزافلوراید اورانیوم به اورانیوم ۲۳۵ با غنای پنج درصد تولید سوخت برای تأسیسات هستهایاش است؛ ضمن اینکه اعلام کرده هدفش از غنی سازی هگزافلورایداورانیوم به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد تولید سوخت برای رآکتورهای هستهایاش است.
۱۲- از زمانی که جمهوری اسلامی غنی سازی اورانیوم در تأسیسات اعلام شده را آغاز کرده است در آنها بطور تقریبی مواد هستهای زیر را تولید کرده است:
• ۶۸۷۶ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده (۶۷۹ کیلوگرم بیشتر از زمان گزارش قبلی) به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۵ درصد (نمودارهای ۱ و ۲ را ببینید)
• ۴/۱۸۹ کیلوگرم هگزافلوراید اورنیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد (نمودار ۳ و ۴ را ببینید)
د۱. نظنز: تاسیسات غنی سازی سوخت و تاسیسات آزمایشی غنی سازی سوخت
۱۳- تأسیسات غنی سازی سوخت (FEP): این تاسیسات یک مجتمع غنی سازی سانتریفیوژی برای تولید اورانیوم با غنای پایین، یعنی اورانیوم ۲۳۵ غنی شده تا سطح ۵ درصد است که برای اولین بار در سال ۲۰۰۷ عملیاتی شد. این تأسیسات به دو «سالن تولید A» و «سالن تولید B» تقسیم می شوند. بر اساس اطلاعاتی که جمهوری اسلامی درباره طراحی این تأسیسات ارائه داده است برای سالن تولید A ۸ واحد طراحی شده که درون هر واحد ۱۸ آبشار قرار دارد. هیچ اطلاعات طراحی مفصلی تاکنون در خصوص سالن تولید B ارائه نشده است.
۱۴- تا تاریخ ۲۱ اوت ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی ۵۵ آبشار را به طور کامل در سالن تولید A نصب کرده که از میان آنها طبق اعلام جمهوری اسلامی، ۵۴ واحد با هگزافلوراید اورانیوم تغذیه شده است و مراحل نصب یک آبشار دیگر هم تا اندازهای پیشرفته است. مراحل مقدماتی نصب ۳۴ آبشار دیگر کامل شده است؛ ضمن اینکه برای ۵۴ آبشار دیگر این مراحل در حال انجام هستند (نمودار ۵ را ببینید). تمام سانتریفیوژهای نصب شده در سالن تولید A از نوع IR-۱ هستند. آژانس در حین راستی آزمایی اطلاعات طراحی در تاریخ ۱۱ اوت ۲۰۱۲ خاطرنشان کرد که ایران کارهای مقدماتی کلی در سالن تولید B را آغاز کرده بود. آژنس در نامهای به تاریخ ۲۳ اوت ۲۰۱۲ درخواست کرد که پرسشنامه اطلاعات طراحی بروز شدهای از تأسیسات غنی سازی سوخت فراهم آورد که شامل اطلاعاتی درباره سالن تولید B باشد.
۱۵- همانطور که پیش از این نیز گزارش شده بود آژانس تایید کرد از زمان آغاز تولید [هگزا فلوراید طبیعی ] در سال ۲۰۰۷ تا ۱۶ اکتبر ۲۰۱۱ ، مقدار ۵۵۶۸۳ کیلوگرم هگزافلوراید طبیعی به آبشارها تزریق شده و مجموعاً ۴۸۷۱ کیلیوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۵ درصد نیز تولید شده بود. طبق برآوردهای ایران، بین ۱۷ اکتبر ۲۰۱۱ تا ۶ اوت ۲۰۱۲ مجموعاً ۲۳۶۹۸ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم طبیعی به این آبشارها تزریق شده بود، ضمن اینکه مجموعاً تقریباً ۲۰۰۵ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ نیز تولید شده بود؛ در نتیجه از زمان آغاز تولید، در کل ۶۸۷۶ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ تولید شده است.
۱۶- آژانس بر اساس نتایج به دست آمده از نمونههای محیطی گرفته شده از تأسیسات غنی سازی سوخت از فوریه ۲۰۰۷ و سایر فعالیتهای راستی آزمایی نتیجه گرفته است که این تأسیسات طبق آنچه در پرسشنامه اطلاعات طراحی اعلام کرده، عمل نموده است.
۱۷- تاسیسات آزمایشی غنی سازی سوخت
تاسیسات غنی سازی سوخت آزمایشی یک مرکز تحقیقات و توسعه و یک مرکز تولید اورانیوم با درصد غنای پایین آزمایشی است که اولین بار در اکتبر ۲۰۰۳ شروع به کار کرده است. این مرکز یک سالن آبشار دارد که می تواند ۶ آبشار را در خود جای دهد، و به یک بخش طراحی شده برای تولید اورانیوم با درصد غنای پایین تا سقف ۲۰% (آبشار ۱ و ۶) و بخشی برای تحقیق و توسعه (آبشارهای ۲، ۳، ۴، و ۵)، تقسیم شده است (نمودار ۶ راببینید)
۱۸- بخش تولید: جمهوری اسلامی تا تاریخ ۲۱ اوت ۲۰۱۲ هگزافلوراید اورانیوم با درصد غنای پایین را به دو آبشار متصل به هم تزریق کرده است (آبشارهای ۱ و ۶).
۱۹- همانطور که پیش از این گزارش شد آژانس نشان داد که تا ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱، مقدار ۸/۸۲۰ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۵ درصد ـ که در تأسیسات غنی سازی سوخت تولید شده اندـ به آبشارهای موجود در بخش تولید تزریق شده بودند و همچنین نشان داد که مجموعاً ۷/۷۳ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد تولید شده بود. ایران برآورد کرده است بین ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۱ و ۲۱ اوت ۲۰۱۲ مجموع ۳۶۴ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۵ درصد، به آبشارهای موجود در بخش تولید تزریق شده است و اینکه تقریباً ۴/۵۰ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد، تولید شده است. در نتیجه از زمان آغاز تولید، در کل ۱/۱۲۴ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم غنی شده به اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد در تاسیسات آزمایشی غنی سازی سوخت تولید شده است.
۲۰- بخش تحقیق و توسعه: از زمان گزارش قبلی، جمهوری اسلامی بطور متناوب هگزافلوراید اورانیوم طبیعی به سانتریفیوژهای IR-2m و IR-4 تزریق کرده است که این عمل گاهی برای یک دستگاه و گاهی برای آبشارهای کوچک یا بزرگتر انجام شده است. جمهوری اسلامی هنوز سه نوع سانتریفیوژ جدید دیگر (IR-۵، IR-۶، و IR-۶s) نصب نکرده است ـ علیرغم اینکه نشان داده بود قصد انجام چنین کاری را دارد. جمهوری اسلامی همچنین بطور متناوب به یکی از آبشارها به جای هگزافلوراید اورانیوم طبیعی، هگزافلوراید اورانیوم تهی شده تزریق کرده است.
۲۱- بین ۱۹ مه ۲۰۱۲ و ۲۱ اوت ۲۰۱۲، در مجموع تقریباً ۴/۳ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم طبیعی و ۳/۲۰ کیلیوگرم هگزافلوراید اورانیوم تهی شده به سانتریفیوژهای موجود در بخش تحقیقات و توسعه تزریق کرده بود، اما هنگامی که تولیدات و پسماندهها را در پایان فرایند با یکدیگر مجدداً ترکیب کرد، هیچ اورانیوم با غنای پایینی بازیابی نکرد.
۲۲- آژانس بر اساس نتایج به دست آمده از نمونههای محیطی گرفته شده از تأسیسات آزمایشی غنی سازی سوخت و سایر فعالیتهای راستی آزمایی نتیجه گرفته است که این تأسیسات طبق آنچه در پرسشنامه اطلاعات طراحی مربوط اعلام کرده، عمل نموده است.
د.۲. واحد غنی سازی سوخت فردو
۲۳. بنابر گزارش آژانس به تاریخ ۱۸ ژانویه ۲۰۱۲، واحد غنی سازی سوخت فردو، یک واحد غنی سازی سانتریفیوژی برای تولید هگزافلوراید اورانیوم غنی شده تا سطح اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰درصد و هگزافلوراید اورانیوم غنی شده تا سطح U۲۳۵ با غنای ۵درصد است. از آنجا که بین کاربری هایی که جمهوری اسلامی در ابتدا برای این تاسیسات ارائه کرده و آنچه که اکنون این تاسیسات برای آن استفاده می شود، تفاوت هایی وجود دارد، لازم است تا ایران اطلاعات بیشتری در رابطه با این تاسیسات ارائه دهد. این تاسیسات که برای اولین بار در سال ۲۰۱۱ عملیاتی شد، برای نصب ۳۰۰۰ سانتریفیوژ در قالب ۱۶ آبشار طراحی شده که به صورت مساوی در واحدهای ۱ و ۲ قرار می گیرند. تاکنون تمام سانتریفیوژهای نصب شده، از نوع IR-۱ هستند.
۲۴. جمهوری اسلامی تا تاریخ ۱۸ آگوست ۲۰۱۲، تمام ۸ آبشار واحد ۲ را نصب کرده، که ۴ تای آنها (متشکل از دو سری آبشار ۲ تایی مرتبط به هم) با هگزافلوراید اورانیوم با غنای اورانیوم ۲۳۵ ۳.۵ درصد تغذیه شده اند. جمهوری اسلامی در واحد ۱، ۴ آبشار را به طور کامل و بخشی از آبشار پنجم را نصب کرده، که در این بین هیچیک از این آبشارها با هگزافلوراید اورانیوم تغذیه نشده اند (تصویر ۷).
۲۵. برآورد شده است که جمهوری اسلامی بین تاریخ ۱۴ دسامبر ۲۰۱۱ همزمان با آغاز تغذیه اولین سری از ۲ آبشار مرتبط به هم، تا ۱۲ آگوست ۲۰۱۲، در مجموع ۴۸۲ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم با غنای اورانیوم ۲۳۵ ۵درصد را به آبشارهای واحد غنی سازی سوخت فردو تزریق کرده است، و تقریبا ۶۵.۳ کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم با غنای اورانیوم ۲۳۵ ۲۰درصد تولید شده، که ۵۰ کیلوگرم آن از چرخه خارج شده و تحت بررسی آژانس قرار گرفته است.
۲۶. با وجود مشاهده ذراتی با غنای بالاتر از اورانیوم ۲۳۵ ۲۰درصد، توضیحات جمهوری اسلامی با ارزیابیهای آژانس از زمان گزارش قبلی تاکنون، متناقض نبوده است. جمهوری اسلامی و آژانس دیدگاههای خود در مورد چگونگی پیشگیری از بروز مجدد موارد گذرای غنی سازی بالاتر از سطوح تعیین شده در پرسشنامه اطلاعات طراحی (DIQ) را با یکدیگر مبادله کرده اند.
د.۳. دیگر فعالیتهای مرتبط با غنی سازی
۲۷. آژانس هنوز منتظر ارائه پاسخ مشخص جمهوری اسلامی به درخواست آژانس در قبال ارائه اطلاعات بیشتر در مورد ساخت ۱۰ مجتمع جدید غنی سازی اورانیومی است که جمهوری اسلامی اعلام کرده است تصمیم به ساخت ۵ مورد آنها گرفته شده است. ایران هنوز اطلاعات درخواستی آژانس در مورد اعلامیه روز ۷ فوریه جمهوری اسلامی که گفته است به فناوری غنی سازی لیزری دست یافته است، را به آژانس ارائه نداده است. در نتیجه عدم همکاری کامل جمهوری اسلامی در این موضوعات، آژانس قادر به شناسایی و ارائه گزارش کامل در رابطه با این موضوعات نیست.
ِ . فعالیتهای بازفرآوری
۲۸. جمهوری اسلامی بر اساس قطعنامههای صادره از سوی شورای حکام و شورای امنیت، ملزم به تعلیق فعالیتهای بازفرآوری خود شامل تحقیقات و توسعه (R&D)، شده است. جمهوری اسلامی در نامهای که به تاریخ ۱۵ فوریه ۲۰۰۸ به آژانس ارسال کرده، اعلام کرده است که فعالیتهای بازفرآوری ندارد. در همین رابطه، آژانس به نظارت خود بر کاربری سلولهای گرم در رآکتور تحقیقاتی تهران و همچنین تاسیسات تولید رادیوایزوتوپ زنون، یودین، و مولیبدینیوم، ادامه داده است. آژانس در تاریخ ۶ آگوست ۲۰۱۲، از رآکتور تحقیقاتی تهران بازرسی و راستی آزمایی اطلاعات طراحی به عمل آورده است، و در تاریخ ۸ آگوست ۲۰۱۲ نیز از تاسیسات تولید رادیوایزوتوپ زنون، یودین، و مولیبدینیوم راستی آزمایی اطلاعات طراحی به عمل آورده است. آژانس تنها در مورد رآکتور تحقیقاتی تهران، تاسیسات تولید رادیوایزوتوپ زنون، یودین، و مولیبدینیوم، و دیگر تاسیساتی که به آنها دسترسی داشته، می تواند اعلام کند که جمهوری اسلامی هیچ فعالیت بازفرآوری در جریانی ندارد.
ف. پروژههای مرتبط با آب سنگین
۲۹. جمهوری اسلامی برخلاف قطعنامههای شورای حکام و شورای امنیت، فعالیتهای تمام پروژههای مرتبط با آب سنگین خود شامل ساخت رآکتور تحقیقاتی آب نیمه سنگین در اراک، رآکتور تحقیقات هستهای جمهوری اسلامی (رآکتور IR-۴۰) که تحت پادمانهای آژانس قرار دارد، را تعلیق نکرده است.
۳۰. آژانس در تاریخ اول آگوست ۲۰۱۲، از رآکتور IR-۴۰ در اراک یک راستی آزمایی اطلاعات طراحی به عمل آورده و مشاهده کرده است که بخش خنک سازی و لوله کشی مدار تعدیل کننده به عنوان بخشی از روند ساخت، نصب شده اند. همانطور که پیش از این گزارش شده، جمهوری اسلامی اعلام کرده است که فعالیت رآکتور IR-۴۰ قرار است در ابتدای سه ماهه سوم سال ۲۰۱۳ آغاز شود.
۳۱. آژانس از زمان بازدید خود از واحد تولید آب سنگین در تاریخ ۱۷ آگوست ۲۰۱۱، دسترسی دیگر به آژانس داده نشده است. در نتیجه، آژانس مجددا برای نظارت بر وضعیت واحد تولید آب سنگین، به تصاویر ماهوارهای استناد کرده است. بر اساس تصاویر جدید، به نظر می رسد که این واحد در حال فعالیت باشد. تا این تاریخ، جمهوری اسلامی به آژانس اجازه نمونه برداری از آب سنگین ذخیره شده در تاسیسات تبدیل اورانیوم را نداده است.
تبدیل اورانیوم و ساخت سوخت
۳۲. اگر چه جمهوری اسلامی ملزم شده تا تمامی فعالیتهای مرتبط با غنی سازی و پروژههای آب سنگین را متوقف کند اما ایران در حال انجام فعالیتهایی در سایتهای UCF و سایت ساخت سوخت و سایت ساخت صحفه سوحت در اصفهان است اگر چه این سایتها تحت نظارت آژانس قرار دارند. جمهوری اسلامی اعلام کرده این فعالیتها را در راستای ساخت سوخت برای رآکتورهای تحقیقاتی خود انجام میدهد.
۳۳. بر اساس آخرین اطلاعاتی که در اختیار آژانس قرار گرفته، جمهوری اسلامی مواد هستهای زیر را تولید کرده است:
در سایت UCF ۵۵۰ تن هگزا فلوراید تولید شده که از این میزان، ۹۱ تن آن به تاسیسات غنی سازی سوخت FEP ارسال شده است.
در سایت تولید سوخت FMP و FPFP هفت مورد سوخت که شامل اورانیوم غنی شده U-۲۳۵ تا غنای ۲۰ درصد و شامل دو مورد سوخت که شامل اورانیوم غنی شده U-۲۳۵ تا ۳.۳۴ درصد و ۵ مورد سوخت که شامل اورانیوم طبیعی است، می باشد.
۳۴. تاسیسات تبدیل اورانیوم:
بین ۵ تا ۹ مارس ۲۰۱۲، آژانس راستی آزمایی موجودی فیزیکی در سایت UCF انجام داد که نتایج آن هم اکنون در آژانس در حال ارزیابی است. همانطور که قبلا گزارش شد، آژانس تولید ۲۴ کیلوگرم از اورانیوم به شکل دی اکسید اورانیوم را در جریان فعالیتهای تحقیق و توسعه بررسی کرده است و ۱۳.۶ کیلوگرم از اورانیوم که به شکل دی اکسید اورانیوم در آمده است به سایت تولید سوخت منتقل شده است. در ۱۰ آگوست ۲۰۱۲ ایران فعالیتهای تحقیق و توسعه خود را از سر گرفته است اما تا کنون اورانیوم بیشتری به شکل دی اکسید اورانیوم تولید نکرده است و در همان زمان نیز جمهوری اسلامی در تبدیل کنسانتره سنگ اورانیوم حدود ۳۳۴۰ کیلوگرم اورانیوم طبیعی به شکل دی اکسید اورانیوم تولید کرده است و آژانس انتقال ۱۲۷۲ کیلوگرم از این مواد به سایت تولید سوخت را بررسی کرده است.
۳۵. در ۲۲ آوریل ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی به منطقه فرآوری UCF ، بیست و پنج درام را که شامل تقریبا ۶۵۶۰ کیلوگرم UOC تولید شده داخلی بود را وارد کرد و همچنین ۲۵ درام را که شامل تقریبا ۹۱۸۰ کیلوگرم UOC است که از انبار ذخایر واردتی UOC بوده، وارد کرده است. ایران UOC را از این درامها با یکدیگر ترکیب کرده و از آن برای دی اکسید اورانیوم استفاده کرده است.
۳۶. سایت تولید سوخت: در ۲۲ آگوست ۲۰۱۲، آژانس راستی آزمایی اطلاعات طراحی و بازرسی در سایت تولید سوخت انجام داده و تایید شده است که در ساخت قرص سوخت برای رآکتور IR-۴۰ استفاده از دی اکسید اورانیوم همچنان ادامه دارد. درحالیکه جمهوری اسلامی همچنان به ساخت مجتمعهای سوخت برای رآکتور IR-۴۰ ادامه می دهد، که شامل ساخت مجتمعهای سوخت شامل مواد هستهای نمی شود.
۳۷. سایت ساخت صفحه سوخت: همانطور که قبلا گزارش شد، جمهوری اسلامی فعالیت هایی را که شامل تبدیل هگزافلوراید اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد به U3O8 و همچنین ساخت مجتمعهای سوخت که برای صفحه سوخت شامل U3O8 می شود را در یک سایت ترکیب کرده است.
بین آغاز فعالیتهای تبدیل در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۱ و ۱۲ اگوست ۲۰۱۲، ایران اقدام به خوراک دهی به ۷۱.۲۵ کیلوگرم از هگزافلوراید غنی شده تا اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۲۰ درصد کرده و ۳۱.۱ کیلوگرم از اورانیوم ۲۳۵ غنی شده تا ۲۰ درصد را به شکل U3O8 در آورده است.
ابعاد احتمالی نظامی
۳۸. گزارشهای قبلی توسط مدیر کل آژانس، موضوعات برجستهای را در ارتباط با ابعاد نظامی احتمالی برنامه هستهای جمهوری اسلامی و اقدامات لازم برای حل آنها معرفی کرده است. از سال ۲۰۰۲ آژانس بطور فزایندهای درباره وجود محتمل فعالیتهای هستهای منتشر نشده که شامل سازمانهای مرتبط نظامی و همچنین شامل فعالیتهای مرتبط با توسعه بارگذاری هستهای برای موشک می باشد، ابراز نگرانی کرده است.
۳۹. ضمیمه گزارش نوامبر ۲۰۱۱ مدیر کل جزئیاتی درباره تحلیل اطلاعاتی که برای آژانس فراهم شده را ارائه می دهد که نشان میدهد جمهوری اسلامی فعالیتهایی را انجام داده که مرتبط با توسعه تجهیزات انفجاری هستهای است. این اطلاعات که با بررسی گستردهای که توسط منابع مستقل انجام شده و شامل چندین کشور عضو و همچنین با تلاشهای خود آژانس و از طریق اطلاعاتی که توسط خود جمهوری اسلامی فراهم شده، به دست آمده و بطور کلی میتوان گفت که این برآورد معتبر ارزیابی میشود. این اطلاعات نشان میدهد که پیش از پایان سال ۲۰۰۳، فعالیت هایی تحت برنامهای ساختارمند انجام شده است که برخی از آنها پس از سال ۲۰۰۳ ادامه یافته است و برخی از این فعالیتها ممکن است ادامه یافته است. از نوامبر سال ۲۰۱۱، آژانس به اطلاعات بیشتری دست یافته است که تحلیل ضمیمه را تایید می کند.
۴۰. در قطعنامه ۱۹۲۹ (سال ۲۰۱۰) شورای امنیت بار دیگر بر الزامات جمهوری اسلامی بر اساس قطعنامههای شورای حکام تاکید مجدد شده است که این قطعنامه شامل قطعنامه GOV/۲۰۰۶/۱۴ و GOV/۲۰۰۹/۸۲ شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی است که به همکاری کامل با آژانس درباره تمامی موضوعات مهم به ویژه درباره آنهایی که نگرانی را درباره ابعاد نظامی احتمالی برنامه هستهای جمهوری اسلامی بوده می شود که شامل فراهم کردن دسترسی بدون تاخیر به تمامی سایت ها، تجهیزات، افراد و اسناد مورد درخواست آژانس بین المللی انرژی است. در قطعنامه GOV/۲۰۱۱/۶۹ در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ شورای حکام در میان دیگر موضوعات، نگرانی عمیق و فزاینده خود درباره موضوعات حل نشده درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی را ابراز داشته است که شامل ضرورت تشریح وجود ابعاد نظامی احتمالی است.
۴۱. پارچین. همانطور که در ضمیمه گزارش نوامبر ۲۰۱۱ مدیر کل ارائه شده، اطلاعاتی که توسط کشورهای عضو برای آژانس فراهم شده، نشان می دهد که ایران مخزن بزرگ مهار انفجار ساخته تا از آن برای آزمایشان هیدرودینامیکی استفاده کند. اطلاعات نشان می دهد که این مخزن در سال ۲۰۰۰ در سایت پارچین نصب شده است. مکان این مخزن در مارس ۲۰۱۱ شناسایی شده است و آژانس به جمهوری اسلامی درباره مکان این مخزن در ژانویه ۲۰۱۲ اطلاع داده است.
۴۲.تصاویر ماهوارهای در اختیار آژانس مربوط به دوره فوریه ۲۰۰۵ تا ژانویه ۲۰۱۲ هیچ گونه فعالیت معناداری در ساختمان دربرگیرنده مخزن را نشان نمی دهند. بهرحال، از زمان درخواست اولیه آژانس برای دسترسی به این مکان، تصاویر ماهوارهای نشان می دهند که فعالیتهای گسترده و تغییرات ناشی از این فعالیت ها، در مکان مزبور رخ داده است. تعدادی از تصاویر ماهوارهای از محل مزبور، از تاریخ فوریه ۲۰۱۲ این موارد را به نمایش می گذارند: خروج مقادیر زیادی مایعات از ساختمان محل نگهداری مخزن، خروج لوازم خارجی از ساختمان مزبور و وجود وسائط نقلیه سبک و سنگین در محل. تصاویر ماهواره ای، همچون تصویر ماه مه ۲۰۱۲ نشان می دهند که ۵ ساختمان یا سازه دیگر در این محل تخریب شده اند و خطوط انتقال انرژی، حصارها و راههای ارتباطی همگی از بین رفته اند. در یک فضای بزرگ و در اطراف محل مزبور، خاکبرداری انجام شده است و مسیرهای خاکی جدیدی ایجاد شده اند. تصاویر ماهوارهای اوت ۲۰۱۲ نشان می دهند که ساختمان محل نگهداری مخزن، استتار شده است. در سایه این فعالیتهای گسترده، توانایی آژانس برای تایید اطلاعات مربوط به نگرانیهای آن کاهش یافته و هرگاه آژانس بتواند به محل مزبور دسترسی یابد، دیگر توان گذشته را برای تطبیق موثر اطلاعات نخواهد داشت
۴۳. در نامهای به آژانس به تاریخ ۲۹ آگوست ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی اعلام کرده است که ادعاها درباره فعالیتهای هستهای در سایت پارجین «بی اساس» بوده و فعالیتهای اخیر ادعایی در مجاورت مکانی که آژانس اعلام کرده، چیز قابل ذکری نیست.
۴۴. فعالیتهایی که مشاهده شده و نامه جمهوری اسلامی در ۲۹ آگوست ۲۰۱۲ ارزیابی آژانس درباره ضرورت دسترسی به سایت پارچین بدون تاخیر را تقویت می کند.
ای. اطلاعات طراحی
۴۵. در تناقض با توافقنامه پادمانها و قطعنامههای مرتبط شورای حکام آژانس و همچنین شورای امنیت، جمهوری اسلامی مفاد کد تعدیل شده ۳.۱ از بخش عمومی ترتیبات اجرایی توافق پادمانهای جمهوری اسلامی را رعایت نمی کند؛ کدی که اطلاعات طراحی تأسیسات جدید برای ارائه به آژانس را فراهم می کند، بمحض اینکه تصمیم ساخت یا صدور مجوز ساخت یک تأسیسات جدید – هرکدام که زودتر لازم باشد- اتخاذ شده باشد. کد تعدیل شده ۳.۱ همچنین بمحض اینکه طراحی در مراحل تعریف پروژه، طراحی اولیه، ساخت و عملیاتی کردن پروژه شکل بگیرد، اطلاعات طراحی کامل تری را برای ارائه فراهم می آورد. جمهوری اسلامی تنها کشوری باقی می ماند که فعالیتهای هستهای قابل توجهی را انجام می دهد که در این فعالیتها آژانس توافقنامه پادمانهای جامعی را اجرا می کند که مفاد مربوط به کد تعدیل شده ۳.۱ آن اجرا نمی شود. مهم است که توجه داشته باشیم نبود چنین اطلاعات اولیهای زمان موجود برای آژانس را به منظور طراحی ترتیبات ضروری پادمان ها، بویژه برای تأسیسات جدید را کاهش می دهد، همچنین سطح اطمینان در عدم وجود دیگر تأسیسات هستهای را نیز کمتر می کند.
۴۶. جمهوری اسلامی آخرین بار در سال ۲۰۰۷ بخشی از اطلاعات به روز شده درباره راکتور IR-۴۰ را در اختیار آژانس قرار داد، اما پرسشنامه اطلاعات طراحی برای این تأسیسات از سال ۲۰۰۶ را ارائه نکرد. از سال ۲۰۰۷، جمهوری اسلامی طراحی بیشتر قابل توجه و همچنین کار ساخت بر روی رآکتور را انجام داده، اما همانطور که بر اساس کد تعدیل شده ۳.۱ از بخش عمومی ترتیبات اجرایی توافق پادمانهای جمهوری اسلامی ضروری است، اطلاعات بیشتری ارائه نکرده است. نبود اطلاعات به روز شده درباره راکتور IR-۴۰ در حال حاضر تأثیری معکوس بر توانایی آژانس برای تأیید موثر طراحی تأسیسات و اجرای رویکرد موثر پادمانها دارد. در تاریخ اول آگوست ۲۰۱۲، آژانس تحقیقاتی را درباره این سایت انجام داد تا تعیین کند کدام تجهیزات پادمانها برای نصب در راکتور IR-۴۰ لازم است و این تجهیزات در کجا باید قرار داده شود. اگرچه جمهوری اسلامی جزئیات فنی مرتبطی را در طول بازدید در اختیار آژانس قرار داد، اما هیچ پرسشنامه اطلاعات طراحی را ارائه نکرد.
۴۷. همانطور که پیشتر گزارش شد، پاسخ جمهوری اسلامی به درخواستهای آژانس برای تأیید و یا ارائه اطلاعات بیشتر در ارتباط با نیات اعلام شدهاش برای ساخت تأسیسات هستهای جدید این است که این کشور بجای اینکه طبق کد تعدیل شده ۳.۱ از بخش عمومی ترتیبات اجرایی توافق پادمانهای جمهوری اسلامی عمل کند، اطلاعات لازم را در «زمان مقرر» ارائه خواهد کرد.
ج. پروتکل الحاقی
۴۸. در تضاد با قطعنامههای شورای حکام و شورای امنیت، جمهوری اسلامی پروتکل الحاقی خود را اجرا نمی کند. آژانس در جایگاهی قرار ندارد که تضمین قابل اعتمادی درباره عدم وجود مواد و فعالیتهای هستهای اعلام نشده در جمهوری اسلامی ارائه دهد مگر اینکه و یا تا زمانی که جمهوری اسلامی همکاری لازم با آژانس را از جمله اجرای پروتکل الحاقی را ارائه کند.
ک. موضوعات دیگر
۴۹. همانطور که پیشتر گزارش شده بود، آژانس یک ناهمخواهی ۱۹.۸ کیلوگرمی میان حجم مواد هستهای اعلام شده توسط اپراتور و نیز حجم اندازه گرفته شده توسط آژانس در ارتباط با آزمایشات تبدیل انجام شده توسط جمهوری اسلامی در لابراتوار تحقیقاتی چند منظوره «جابربن حیان» (JHL) در فاصله زمانی سالهای ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۲ پیدا کرده است. به دنبال انجام تحلیلها و اندازه گیریهای بیشتر مواد مرتبط توسط آژانس و ارزیابی شفاف سازیها و اصلاحات ارائه شده توسط جمهوری اسلامی، آژانس توانسته میزان ناهمخوانی تخمین زده شده اولیه را کمتر کند. آژانس و جمهوری اسلامی به توافق رسیده اند تا تحلیلهای بیشتری با دیدگاه رفع این ناهمخوانی انجام دهند.
۵۰. در ماه ژوئن سال ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی استفاده از یکی از مجموعههای سوختی شامل ۱۹ صفحه سوخت دارای اروانیوم غنی شده ۳و۸ تا میزان ۲۰ درصد اورانیوم-۲۳۵ به عنوان یک جزء لاینفک از هسته راکتور تحقیقاتی تهران را آغاز کرده است. در آگوست سال ۲۰۱۲، جمهوری اسلامی همچنین از یک مجموعه سوختی کنترل شامل ۱۴ صفحه سوختی دارای اروانیوم ۳و۸ غنی شده تا سطح ۲۰ درصد اورانیوم-۲۳۵ در هسته راکتور تحقیقاتی تهران استفاده کرده است. علاوه بر این، جمهوری اسلامی به استفاده از یک مجموعه سوختی شامل ۱۲ میله سوختی دی اکسید اورانیوم غنی شده تا سطح ۳.۳۴ درصد اورانیوم-۲۳۵ به عنوان بخشی از مجموعه کنترل در هسته راکتور تحقیقاتی تهران ادامه داده است. در تاریخ ۹ ژوئیه ۲۰۱۲، آژانس وصول یک مجموعه سوختی کنترل شامل ۱۴ صفحه سوختی و ۲ میله سوختی دارای دی اکسید اورانیوم طبیعی را تأیید کرد. همانطور که خواسته شده بود، جمهوری اسلامی اطلاعات بیشتری درباره پرتوافکنی مواد هستهای دریافت شده از مرکز تولید سوخت در کنار طرحهای اپراتور راکتور تحقیقاتی تهران برای پرتوافکنی چنین موادی را در اختیار آژانس قرار داد.
۵۱. همانطور که قبلا گزارش شده بود، بنابر اعلام جمهوری اسلامی، فعالیتهای عملیاتی سازی در نیروگاه هستهای بوشهر (BNPP) در تاریخ ۳۱ ژانویه ۲۰۱۲ آغاز شد. در تاریخ ۲۹ و ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۲، آژانس، بازرسی را در نیروگاه هستهای بوشهر در حالیکه این راکتور با ۷۵ درصد قدرت اسمی خود در حال فعالیت بود، انجام داد.
خلاصه گزارش
۵۲. در شرایطی که آژانس به تلاش برای تایید عدم انحراف مواد و تاسیسات هستهای اعلام شده از سوی جمهوری اسلامی از پادمان ادامه می دهد، از آنجا که ایران همکاریهای لازم را به عمل نمی آورد و از جمله پروتکل الحاقی را اجرا نمی کند، آژانس فاقد توانایی لازم برای ارائه تضمین معتبر در خصوص عدم وجود مواد و فعالیتهای هستهای اعلام نشده در جمهوری اسلامی است؛ لذا نمی تواند تایید کند که تمام مواد هستهای موجود در ایران صلح آمیز هستند.
۵۳. برغم گفت وگوهای فشرده بین آژانس و جمهوری اسلامی از ژانویه ۲۰۱۲، هیچ توافق مشخصی برای حل مسائل باقی مانده حاصل نشده است. با توجه به ماهیت و مقدار اطلاعات در دسترس، آژانس بر این نظر است که برای جمهوری اسلامی ضروری است تا بدون تاخیر بیشتر در خصوص نگرانیهای آژانس بهمکاری با آن بپردازد. بدون چنین همکاری، آژانس قادر نخواهد بود بر نگرانیهای مرتبط با برنامه هستهای جمهوری اسلامی فائق آید؛ از جمله آن نگرانیها که باید برطرف شوند تا احتمال وجود ابعاد نظامی در برنامه هستهای جمهوری اسلامی منتفی شود.
۵۴. باعث نگرانی است که فعالیتهای انجام گرفته در محلی در سایت پارچین که آژانس برای بازدید از آن تقاضا کرده است، بر توانایی آژانس در بعهده گرفتن راستی آزمایی موثر تاثیر منفی داشته است. آژانس تقاضای خود را برای دسترسی به این مکان، بدون تاخیر بیشتر، تکرار میکند.
۵۵. همانگونه که اجرای قطعنامههای شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و قطعنامههای الزام آور شورای امنیت سازمان ملل متحد ایجاب می کنند، مدیر کل آژانس به توصیه جمهوری اسلامی به برداشتن گامهایی در راستای اجرای کامل وظایفش بر اساس توافقنامه حفاطتی و همکاری با آژانس تا رسیدن به نتایج روشن در خصوص تمام مسائل باقیمانده، ادامه دهد.
۵۶. مدیر کل بنحو مقتضی بگزارش دهی در این زمینه ادامه خواهد داد.
منبع: دیپلماسی